De beste manier om "Dementors" af te weren volgens Gandalf de Grijze

Saruman gelooft dat alleen grote macht het kwaad in bedwang kan houden, maar dat is niet wat ik heb ontdekt. Ik ontdekte dat het de kleine dagelijkse daden van gewone mensen zijn die de duisternis op afstand houden. Kleine daden van vriendelijkheid en liefde. Waarom Bilbo Baggins? Ik weet het niet. Misschien omdat ik bang ben en hij me moed geeft. - Gandalf de Grijze

We zaten rond een lange houten tafel, beladen met eten, en genoten van rode wijn, shish kebabs en de doordringende geur van smeulende kolen. Het was bijna middernacht in de buurt van Sint-Petersburg, maar midden in de „witte nachten” wordt het nooit donker.

Te midden van de grappen, lachbuien en af en toe liedjes hoorde ik de twee fervente kenners van geschiedenis Mark en Leo botsen over actuele wereldgebeurtenissen. Ik luister graag naar hun zeer intelligente gesprekken. De twee tieners maakten duistere voorspellingen over de toekomst, op basis van de lessen uit het verleden.

Naarmate hun gesprek vorderde, merkte ik dat er te veel nadruk werd gelegd op koningen, keizers, presidenten, kardinalen en tsaren. De jongens waren er zeker van dat het lot van de wereld werd bepaald door mensen als Alexander de Grote, Napoleon, Hitler, Stalin en Mao Tse-tung. Daar hadden ze zeker een punt. Toch kromp er iets in me ineen.

Na een tijdje hingen de donkere voortekenen zwaar in de melkachtige schemering, waardoor de „witte nacht” op de een of andere manier donkerder werd dan hij was. Aan de horizon doemde een schaduw van onontkoombaar kwaad op. Uiteindelijk viel iedereen stil, alsof de vreugde van de avond plotseling werd opgezogen door een of andere onzichtbare Dementor. Ik rilde alsof ik plotseling verkouden was.

Toen rende een 7-jarige Matthew door de deur van het huisje en verbrak de stilte met een zeer naïeve en kinderachtige vraag die je je maar kunt voorstellen. Iedereen rolde van het lachen. De donkere, onheilspellende schaduw schudde en verdween. Ik haalde diep adem. De Dementors renden weg, niet in staat om het felle licht van de domme grap van een 7-jarige te weerstaan.

De lucht boven Sint-Petersburg werd helderder en de prachtige witte nacht spreidde opnieuw zijn vleugels over ons hoofd.

Ik zei tegen de jongens:

„Weet je, jongens, koningen en presidenten geloven in macht. Net als Saruman denken ze dat alleen grote macht het kwaad in bedwang kan houden. Maar ik kies de kant van Gandalf de Grijze, die ontdekte dat het kwaad alleen kan worden tegengehouden door kleine mensen die kunnen lachen, van lekker eten kunnen genieten, vrolijke liedjes kunnen zingen, gekke dansen kunnen dansen en van eenvoudige genoegens kunnen houden. Dat is wat hen immuun maakt voor het kwaad.

Het belangrijkste is hoe je je hier op dit moment voelt. Als er genoeg vreugde, gelach en gezang in je hart is, kan er geen kwaad van buitenaf naar binnen sluipen. Geen enkele Dementor kan je verdediging breken omdat ze je innerlijke licht niet kunnen benaderen.”

Dit was de grote ontdekking van Gandalf. En dit is wat hem naar de hobbits leidde.

Waarom was Gandalf bang en waarom gaf Bilbo hem moed?

Gandalf was niet zonder angst. Als Maiar, een geest van mindere rang, werden zijn krachten, capaciteiten en kennis beperkt door de goden (de Valar). Hij kon maar zo veel doen. Er waren enkele machten in de wereld waartegen hij nog niet was getest.

„Moria. Je bent bang om in die mijnen te gaan, nietwaar? De dwergen doken te gretig en te diep. Je weet waar ze in wakker werden, de duisternis van Khazad-dum: schaduw en vlammen.” Saruman

Toch vertrouwde hij niet op zijn eigen krachten of de krachten van andere „Big Folk”. Hij had zijn eigen ingevingen.

Hij zwierf door de Midden-aarde en was instinctief op zoek naar iets dat zijn angsten zou wegnemen. Toen hij voor het eerst hobbits tegenkwam, moet hij een lied hebben gehoord dat klonk als het drinklied van Merry en Pepijn, of misschien heeft hij ze een tapdans op tafel zien doen.

„Als meer van ons eten, juichen en zingen belangrijker zouden vinden dan opgepot goud, zou dat een vrolijkere wereld zijn.” J.R.R. Tolkien

Gandalf besefte plotseling dat hij had gevonden wat hij zocht. De donkere, onheilspellende schaduw van een naamloos kwaad dat zich in het „woud van de wereld” roerde, verdween. Hij moet met hen hebben gelachen, gezongen, gedanst en zijn pijp gerookt, terwijl hij precies dacht wat er zo'n 60 jaar later uit Elrond's mond kwam toen hij Frodo's wond behandelde:

„De hobbit heeft buitengewone veerkracht getoond tegen... het kwaad.”

Zijn Dementors echt?

Zet gewoon het nieuws aan en je zult het weten. Dementors zijn fictieve personages van J.K. Roling en een krachtige metafoor voor wat er met een ziel gebeurt als ze wordt overspoeld door slecht nieuws. Dementors zijn entiteiten die zich voeden met menselijke vreugde. Maar er is één kracht die ze niet kunnen weerstaan: de kracht van je innerlijke licht.

Degenen in wie dit innerlijke licht sterk is, zijn immuun voor Dementors en stoten vreugdeloosheid en depressie af. Maar waar komt dit innerlijke licht vandaan? Net als bij Harry Potter komt het voort uit een innerlijke schat aan gelukkige herinneringen die je huidige moment omtoveren tot een feest, een feest van liefde.

Waarom is Gandalf zo geïnteresseerd in hobbits?

De hobbits hadden een gave om het leven in het hier en nu te vieren.

Het is me duidelijk geworden dat het geen slechte zaak is om een eenvoudig leven te vieren. Bilbo Baggins

Hobbits waren heel tevreden om te negeren en genegeerd te worden door de Big Folk. Ze vierden een eenvoudig leven, hielden van goed bebouwde aarde en genoten van alles wat groeit. Ze hadden een passie voor lekker eten, goede liedjes en een goede pijp. Ze waren experts op het gebied van feesten. En alles in de Gouw is gemaakt om lang mee te gaan.

En zo gaat het leven in de Shire gewoon door, net zoals in de afgelopen tijd. Vol van zijn eigen doen en gaan, waarbij de verandering langzaam komt, als die al komt. Want dingen zijn gemaakt om te blijven bestaan in de Gouw, van de ene generatie op de andere.

De hobbits gaven dit vermogen om het leven te vieren door van generatie op generatie, en dit hielp hen om alle somberheid en angst af te weren.

Toen Frodo, gebukt onder de ring, verlamd raakte door de gedachte aan Mordor bij Emyn Muil, keek hij Sam aan en vond hem tot zijn verbazing aan het kletsen over „gebraden kip”.

Niets dempt ooit je humeur, nietwaar, Sam?

Als echte hobbit was Sam van ganser harte op zoek naar iets anders om van te genieten. Hij weigerde de hoop op te geven en bewaarde zelfs een beetje Shire-zout voor het geval ze een gebraden kip zouden eten op weg naar Mordor!

Kun je een gebraden kip bedenken op weg naar Mordor? Of zorgt de gedachte aan Mordor voor verlamming in je ziel, zodat ze haar vermogen verliest om iets goeds in deze wereld te zien? Hoe vaak word ik meegezogen door de eindeloze gedachten van somberheid en onheil, alsof alle hoop verloren is?

Als je op weg naar Mordor geen gebraden kip kunt bedenken, ben je net Gandalf die wanhopig op zoek is naar een hobbit. Als je geen zout bewaart voor het geval er vandaag iets te vieren is, heb je een Sam nodig. En er zit een Sam in ieder van ons.

Desalniettemin hadden gemak en vrede dit volk nog steeds merkwaardig sterk gemaakt. Ze waren, als het erop aankwam, moeilijk te ontmoedigen...

Waarom zijn hobbits zo belangrijk?

Hobbits zijn een krachtige metafoor voor de verbinding van een ziel met het Zijn. Een hobbit is dat deel van mij dat kan vieren wat er is, wat er ook gebeurt. Het is dat deel van mij dat onder alle omstandigheden goed ziet. Het is dat deel van mij dat nuchter is en diep verbonden is met het hier en nu.

Vier ik juist dit moment als een geschenk van boven of laat ik het achter om naar het volgende moment te gaan? Het belangrijkste is hoe ik me hier nu voel. Als er genoeg vreugde, gelach en gezang in mijn hart is, kan er geen kwaad van buitenaf binnensluipen. Geen enkele Dementor kan mijn verdediging breken omdat ze het innerlijke licht niet kunnen benaderen.

Het was ver na middernacht in de omgeving van Sint-Petersburg. Iedereen lag in bed terwijl ik langzaam door de achtertuin van ons huisje slenterde en zo nu en dan stopte om te genieten van de betoverende gloed van de zomerzonnewende.

Ik voelde me geweldig. De mooie herinneringen aan onze vakantie verlichtten mijn ziel van binnenuit, en geen enkele Dementor kon ooit in de buurt komen. Geen geruchten over oorlog, geen pandemieën, geen lockdowns, geen politieke onrust, zelfs het einde van de wereld kan mijn vreugde op dit moment niet aan het wankelen brengen.

Ik wist dat dit moment zou eindigen en dat Mordor opnieuw aan de horizon zou opdoemen. Zou ik dan een gebraden kip kunnen bedenken? Ik ging aan tafel zitten waar we net klaar waren met ons feestmaal. Er lagen nog wat shish kebabs bedekt met een schaal, en ik hoorde Sam Gamgee's stem in mijn hart zeggen:

„Deze shish kebabs zijn ook niet slecht... Denk aan ze. En houd je zout klaar om te vieren wat er is.”