Netflix's (soort van) vervolg op Mike Flanagans 'Haunting' serie werd eind september 2021 uitgebracht, waarbij een deel van de cast van beide populaire horrorseries 'Hill House' en 'Bly Manor' werd herenigd. Slechts een handvol van die casts is aanwezig, maar bevat terugkerende favorieten Henry Thomas (E.T.) en Flanagans eigen vrouw Kate Siegel.
'Midnight Mass' verschilt grotendeels van zijn voorgangers door meer dan alleen het laten vallen van de titel 'The Haunting of'. De show wijkt nogal af van je atypische horrorshow en baseert zich meer op de thema's dialoog en menselijkheid. De horrorelementen die kijkers verwachten te zien zijn perifeer en staan op de achtergrond ten gunste van de theologische idealen van een hecht samenleven.
Het uitgangspunt is de komst van een jonge, meeslepende priester naar een afgelegen eilandgemeenschap, waardoor het kerkbezoek en het geloof weer nieuw leven worden ingeblazen na een reeks 'wonderen'. Vader Paul, gespeeld door Hamish Linklater, heeft een diepgaand effect op de bevolking nadat hij schijnbaar een jonge vrouw heeft genezen en haar weer heeft laten lopen. Hij beargumenteert het punt van een barmhartige God met hoofdrolspeler Riley Flynn (gespeeld door Zack Gilford) tijdens zijn AA-bijeenkomsten.
Om het samen te vatten met grote spoilers: Father Paul is de jongere versie van de oorspronkelijke monseigneur Pruitt uit de stad, die weer in topconditie is gebracht door een vampier die hij ontmoette tijdens een reis door Israël. Hij brengt de vampier, die volgens hem een engel is, terug naar de stad om de stedelingen te helpen. Natuurlijk volgt op zo'n idee een ramp.
Het woord 'vampier' wordt zorgvuldig nooit genoemd, tot het punt waarop het lijkt alsof het horrorelement niet eens noodzakelijk het doel van de show is. Midnight Mass speelt zich voor het grootste deel af als een soapserie die langzaam toeneemt, waarbij de nadruk grotendeels ligt op de religieuze overtuigingen die de motivatie van personages bepalen. Het verkent de thema's verslaving en verlossing in de personages van Riley en Joe.
Er zijn enkele morbide, langdurige discussies over het hiernamaals tussen Riley en Erin (Kate Siegel), in wat waarschijnlijk de saaiste, grimmigste relatie is die ooit is afgebeeld. Ze geeft een ontroerende monoloog over haar versie van Heaven en haar geloof over What Comes Next.
Interessant genoeg is er nog een fantastische lange monoloog over islamofobie, van sheriff Hassan, gespeeld door Rahul Kohli. Hij vertelt over zijn opkomst bij de politie, maar na de gebeurtenissen van 9/11 stuitte hij op argwaan, angst en haat.
Hoewel al deze thema's belangrijk zijn voor de menselijke conditie en onderzoek verdienen, hebben ze allemaal een plaats in de categorie drama. Veel aandacht van Midnight Mass kwam voort uit de vorige series, die voornamelijk horror van aard waren. Daar werden we getrakteerd op springangst, veel bloed, goede verhalen en unieke visuele achtergrondangsten die de kijker midden in het verhaal kon vinden.
Midnight Mass zorgt er echter voor dat een potentiële horrorkijker zich belogen en bedrogen voelt, omdat het werd geprezen als een spiritueel vervolg op de 'Haunting' serie en zelfs een groot deel van dezelfde cast bevat. Midnight Mass is meer geïnteresseerd in het naar voren brengen van de eigen mening van de schrijvers over het hiernamaals en de kracht van geloof versus de keiharde feiten van de wetenschap.
De schrijvers van Midnight Mass willen duidelijk dat je vragen stelt over religie, over de dood en het hiernamaals, over rassengelijkheid, maar ze leggen deze vragen voor aan een publiek dat deze vragen niet echt wil stellen.
Midnight Mass, hoewel duidelijk religieus uit de titel, en de langdradige theologische debatten van de schrijvers zijn slechts verpakt in het dunne laagje van het horrorgenre. De belangrijkste vooronderstelling/belofte wordt een kanttekening in wat duidelijk een theologische verkenning is.
Ironisch genoeg, en waarschijnlijk indirect, heb ik het gevoel dat wat de verborgen agenda van geloofsopwekking lijkt te zijn, zichzelf pijn doet omdat er een hypocriete priester centraal staat. Hoewel de argumenten van pater Paulus vaak overtuigend zijn, zijn zijn snode acties waarbij hij gebruik maakt van rechtvaardigingen uit de Schrift, teleurstellend cliché in afbeeldingen van het katholicisme in de media.
Religieuze ijver verandert al snel in fanatisme, waarbij personages passages uit de Bijbel citeren die relevant zijn voor hun overtuigingen, terwijl ze blindelings andere passages weglaten die hun daden rechtstreeks tegenspreken. Eén zo'n personage is de heerlijk walgelijke Bev Keane, gespeeld door Samantha Sloyan.
Hoewel het schrijven ongetwijfeld goed is, ontbreekt het aan enige vorm van spanning. Mensen die hunkeren naar angst op het puntje van de stoel, leunen al snel achterover op de genoemde stoel en vallen in slaap. Er is af en toe een injectie van horror, maar ze zijn zo afgewisseld en ver van elkaar verwijderd dat de kijker weet dat ze het goede spul bewaren voor de voorlaatste aflevering van crescendo.
Hier in de laatste twee afleveringen verwoordt schrijver Mike Flanagan het horrorthema met een heerlijke massavergiftiging en gruwelijk bloedbad. Hoewel de laatste twee afleveringen bevredigend zijn voor de horrorkijker om naar te kijken, duurt het erg lang om er te komen. Veel kijkers keken alleen verplicht omdat ze zoveel tijd hadden besteed aan het kijken naar eerdere afleveringen en niet wilden dat hun tijd verspild werd.
'Midnight Mass' is in het algemeen een meeslepende verkenning van hoe diepgeworteld geloof en religie de motivaties en overtuigingen van mensen tot extreme acties kunnen drijven.
De overtuiging van pater Paulus van een verlossende engel, het misplaatste blinde geloof van Bev Keane in een wrekende God en de botsing van fanatiek katholicisme met het enige moslimpersonage uit de serie zijn op zichzelf al interessant, maar verdienen een dramaplatform.
Kijkers die horror verwachten van 'Midnight Mass' staan voor een grote teleurstelling.
Bev Keane is misschien wel een van de meest irritante personages die ik ooit op tv heb gezien. Ik zat letterlijk tegen mijn scherm te schreeuwen als ze verscheen.
Ik waardeerde het juist dat het niet zomaar weer een jump-scare festijn was. De theologische debatten zetten me aan het denken over mijn eigen overtuigingen.
Vindt iemand anders ook dat Hamish Linklater absoluut de show stal als Father Paul? Zijn prestatie was ongelooflijk, vooral tijdens die AA-bijeenkomstscènes.
