Falen bij meditatie was precies wat ik nodig had om er succesvol in te worden

Lach niet. Ik heb in één ding gefaald waar niemand in kan falen. Meditatie is geen prestatie. Meditatie begint met het loslaten van alle verworvenheden, ook intellectuele en spirituele. Meister Eckhart, de 13e-eeuwse mystieke theoloog, heeft de essentie van meditatie heel goed vastgelegd:

In het spirituele leven draait het meer om aftrekken dan om optellen.

Wat je ook denkt te kunnen toevoegen is een belemmering. Als je intern zegt: „Oh, ik denk dat ik het gedaan heb!” dat heb je waarschijnlijk niet gedaan. Maar als je merkt dat je zegt: „Hemeltje, het ging niet zo goed!” De kans is groot dat je precies op doel bent.

Wat is bewuste ademhaling en waarom werkt het... of niet?

Ademen is een lichaamsfunctie waar we geen controle over hebben. Het gaat automatisch. Het idee is dat wanneer je opzettelijk je aandacht verlegt van je dwalende gedachten naar je ademhaling, je gedachten uiteindelijk tot rust komen.

Maar geloof het of niet, zodra ik me op mijn ademhaling begon te concentreren, begon ik me angstig te voelen. Ik kon niet zeggen waarom. Ik voelde enige innerlijke weerstand tegen wat er gebeurde, die steeds heviger werd naarmate ik verder ging.

Toen ik voor het eerst over ademmeditatie hoorde, vond ik de theologie die erachter zit geweldig — God is de ultieme ademhaling, de pneuma van de wereld. Ik kreeg de opdracht om gewoon in en uit te ademen, terwijl ik mijn rondzwervende gedachten opnieuw concentreerde op de opening tussen de ademhalingen.

Theologisch gezien kende ik het proces vrij goed. Ik heb veel gelezen over de mystieke traditie van het hesychasme, dat in de orthodoxe kerk zo wordt vereerd vanwege haar contemplatieve benadering.

Maar nadat ik er een tijdje mee had geworsteld, moest ik stoppen met kijken naar mijn ademhaling en schakelde ik over op andere vormen van contemplatieve beoefening, zoals luisteren naar geleide meditaties, luisteren naar muziek, luisteren naar de geluiden van de natuur, centreren van het gebed, kijken naar dieren in het wild, gitaar spelen, schrijven, in stilte zijn.

Wat zijn de dingen die je niet moet doen tijdens meditatie?

Na verloop van tijd merkte ik dat het me bij al die andere vormen van meditatie eigenlijk niets uitmaakt of ik daarin slaag of niet. Op sommige dagen zit mijn apengeest overal, en ik kijk gewoon toe hoe het hectisch van de ene gedachte naar de andere overslaat. Andere dagen is het vrij rustig.

Maar het maakt me niet echt uit wat mijn verstand doet, zolang ik het maar zie doen. Zien vergt echter geen inspanning van mijn kant. Integendeel, het vereist het loslaten van alle inspanningen. Om Thomas Keating te parafraseren, die veel praat over meditatie en contemplatief gebed,

„er is maar één voorwaarde voor contemplatief gebed: ga uit de weg.”

Als ik tijdens het mediteren betrap dat ik het „op een of andere manier probeer”, laat ik het los. Omdat ik probeer God in de weg te staan. Als ik mezelf ergens druk over maak, laat ik het gaan. Als ik ook maar iets zie dat ik kan „aftrekken” — of het nu een verlangen is om „God te horen”, „" een ervaring te hebben "”, „" iets te worden "”, „" mijn innerlijke toestand te veranderen "” — trek ik dat af tot er niets meer over is.”

Hoe haal je jezelf uit de weg? Door voortdurend de innerlijke weerstand tegen wat is los te laten. Er is meestal te veel van mij. Te veel van wat ik denk te weten. Te veel van wat ik denk dat ik kan doen. Ik ben verslaafd aan het beheersen van de uitkomst van mijn 'spirituele ervaringen'.

Nou, ik heb geen controle over ze. Ik kan alleen maar zien wat er in mijn hoofd omgaat. En zien is volledig moeiteloze actie. Zien gebeurt wanneer je niets anders doet. Na verloop van tijd besefte ik dat mijn angst voor de ademhalingstechniek het gevolg was van 'proberen'.

Ik geef echter nog steeds de voorkeur aan andere meditatiemethoden. Met de ademhalingstechniek is er te veel van mij.

Wat is innerlijke stilte en hoe beoefen je die?

Volgens Psalm 46:10 is stilte een manier om te weten:

„Wees stil en weet dat ik God ben.”

Duidelijkheid, of ware kennis, komt in stilte. Als er enige onrust in me is, is mijn zicht wazig. Stilte komt alleen met de innerlijke overgave aan wat is — of mijn geest nu verwoed van de ene gedachtegang naar de andere springt of in slaap valt.

In zekere zin is het mijn taak om „helemaal te falen” in het proberen om goed te mediteren. Het is alsof je de bodem raakt — plotseling besef je de nutteloosheid van al je inspanningen. En wat is er dan nog over? Niets.

Dit niets is alles. Falen is de volledige overgave. Het is de stilte waar Psalm 46 over spreekt.

Het is het wegfiasco in Damascus dat je ogen opent — terwijl je blind wordt voor alles wat er om je heen gebeurt. Zolang ik „probeer” om goed te mediteren, doe ik het verkeerd. Als ik afstand doe van al het proberen, gebeurt het. Het zien gebeurt. De kennis van God komt als een vloedgolf over je heen.

Het falen in meditatie was een belangrijke mijlpaal in mijn spirituele reis. Het was een lieve overgave. Kan ik alsjeblieft ook in al het andere falen? Ja, dat kan ik eigenlijk wel. Falen is het startpunt van alles. Net zoals God de wereld uit het niets heeft geschapen, is niets het begin van alles.

Mijn taak is om te blijven aftrekken.

Alle grote spiritualiteit leert over het loslaten van wat je niet nodig hebt en wie je niet bent. Als je dan klein genoeg en naakt genoeg en arm genoeg kunt worden, zul je merken dat de kleine plek waar je echt bent ironisch genoeg meer dan genoeg is en alles is wat je nodig hebt. Richard Rohr.

Wat is de ware betekenis van meditatie?

Eigenlijk is meditatie geen hulpmiddel, hoewel we gewend zijn om het op die manier te zien. Meditatie is geen middel om een doel te bereiken. Zodra ik het 'gebruik' om iets anders te bereiken — een bepaalde gemoedstoestand, een gevoel, een ervaring — glipt het me dwars door de vingers.

Hier is een lijst van dingen die ik NIET doe tijdens meditatie:

• Ik treed niet op.
• Ik streef geen enkel doel na.
• Ik probeer niets te bereiken.
• Ik gebruik deze tijd niet als middel om een doel te bereiken.

Meditatie is mezelf toestaan om te zijn — en uitkijken naar wat er zich zowel binnen als buiten kan voordoen. Een karmelietenbroeder William McNamara noemde contemplatief gebed „een lange, liefdevolle kijk op de werkelijkheid”.

Wat gebeurt er als ik de controle loslaat?

Als ik 'stop met streven', begin ik het echte te zien. Het is niet nodig om naar het volgende moment te gaan — er zijn geen resultaten te behalen. Alles is nu. Thomas Merton noemde deze innerlijke armoede „het punt van niets”.

„Dit kleine puntje van niets en absolute armoede is de pure glorie van God in ons...”

In feite komt hetzelfde beroemde vers uit Psalm 46 in een andere vertaling voor, zoals deze:

„Stop met streven en weet dat ik God ben.”

Nu ben ik vrij om terug te gaan naar de ademhalingsmeditatie en te falen. Het zal het einde zijn van mijn inspanningen en een vruchtbare voedingsbodem voor veel nieuwe groei. Het zal mijn punt van niets zijn — dat is het begin van al het goede.